પૂર્વ એશિયા સમિટ: વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ જયશંકરે સોમવારે મલેશિયાની રાજધાની કુઆલાલંપુરમાં આયોજિત 20મી પૂર્વ એશિયા સમિટ (EAS)માં નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે હું EASની 20મી વર્ષગાંઠ પર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની હાર્દિક શુભેચ્છાઓ સાથે શરૂઆત કરવા માંગુ છું. ભારત ખાસ કરીને તિમોર-લેસ્ટેને આ મંચ પર આવકારે છે.
વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું કે મલેશિયાના વડાપ્રધાન અનવર ઈબ્રાહિમ, અમે જટિલ સમયમાં મળી રહ્યા છીએ. પુરવઠા શૃંખલાઓની વિશ્વસનીયતા અને બજારોમાં પ્રવેશ અંગે ચિંતા વધી રહી છે. તકનીકી પ્રગતિ ખૂબ જ સ્પર્ધાત્મક બની છે, જે કુદરતી સંસાધનોની શોધને વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવે છે. એનર્જી ટ્રેડિંગ વધુને વધુ મર્યાદિત બની રહ્યું છે, જેના પરિણામે બજારોમાં વિકૃતિ થઈ રહી છે.
એસ જયશંકરે વધુમાં કહ્યું કે પરિવર્તનનું પોતાનું મહત્વ છે અને વિશ્વ અનિવાર્યપણે નવા સંજોગો અનુસાર પ્રતિક્રિયા આપશે. ગોઠવણો કરવામાં આવશે, ગણતરીઓ કરવામાં આવશે, નવી સમજણ વિકસિત થશે, નવી તકો ઉભરી આવશે અને મજબૂત ઉકેલો શોધવામાં આવશે. આખરે, ટેક્નોલોજી, સ્પર્ધા, બજારનું કદ, ડિજિટલાઇઝેશન, કનેક્ટિવિટી, પ્રતિભા અને ગતિશીલતાની વાસ્તવિકતાઓને અવગણી શકાય નહીં. બહુધ્રુવીયતા માત્ર કાયમી નથી, પણ વધતી રહેશે. આ બધા પર ગંભીર વૈશ્વિક ચર્ચાની જરૂર છે.
એસ જયશંકરે કહ્યું કે અમે આવા સંઘર્ષો પણ જોઈ રહ્યા છીએ જેના ગંભીર પરિણામો નજીક અને દૂર બંને તરફ આવી રહ્યા છે. ઊંડી માનવીય વેદનાઓ ઊભી કરવા ઉપરાંત, આ ખાદ્ય સુરક્ષાને નબળી પાડે છે, ઊર્જા પ્રવાહને જોખમમાં મૂકે છે અને વેપારમાં વિક્ષેપ પાડે છે, તેથી ભારત ગાઝા શાંતિ યોજનાનું સ્વાગત કરે છે. અમે યુક્રેનમાં સંઘર્ષનો વહેલો અંત પણ ઈચ્છીએ છીએ.
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે આતંકવાદ સતત અને વિનાશક ખતરો છે. દુનિયાએ શૂન્ય સહિષ્ણુતા દાખવવી જોઈએ, આમાં કોઈપણ પ્રકારની દુવિધાને અવકાશ નથી. આતંકવાદ સામે પોતાનો બચાવ કરવાના આપણા અધિકાર સાથે ક્યારેય બાંધછોડ કરી શકાય નહીં. જયશંકરે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, વડાપ્રધાન અનવર ઈબ્રાહિમ, ભારત પૂર્વ એશિયા સમિટની પ્રવૃત્તિઓ અને તેની ભાવિ દિશાને સંપૂર્ણ સમર્થન આપે છે. અમે તાજેતરમાં EAS નોલેજ એક્સચેન્જ વર્કશોપ અને ઉર્જા કાર્યક્ષમતા નીતિઓ પર ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓની કોન્ફરન્સનું આયોજન કર્યું છે.
જયશંકરે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ઈન્ડો-પેસિફિક પર આસિયાન વિઝન અને 1982 UNCLOS (UNCLOS 1982) પ્રત્યેની અમારી સહિયારી પ્રતિબદ્ધતા અનુસાર, દરિયાઈ સહયોગને આગળ વધારવાની અમારી પ્રતિબદ્ધતા મજબૂત છે. 2026 ASEAN-ભારત મેરીટાઇમ કોઓપરેશન વર્ષ તરીકે ઉજવવામાં આવશે. નોંધનીય છે કે ઈન્ડો-પેસિફિક મહાસાગર પહેલમાં ઘણા વધુ દેશો જોડાયા છે.
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે અમે ગુજરાતમાં લોથલના પ્રાચીન બંદરમાં EAS મેરીટાઇમ હેરિટેજ ફેસ્ટિવલનું આયોજન કરવાની દરખાસ્ત કરીએ છીએ. અમે દરિયાઈ સુરક્ષા સહકાર પર સાતમી EAS કોન્ફરન્સનું આયોજન કરવા ઈચ્છીએ છીએ. વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું કે વડાપ્રધાન અનવર ઈબ્રાહિમ, મ્યાનમારમાં માર્ચમાં આવેલા ભૂકંપ દરમિયાન અમે ‘પ્રથમ પ્રતિસાદકર્તા’ હતા. ભારત-મ્યાનમાર-થાઈલેન્ડ ત્રિપક્ષીય હાઈવે પરનો અમારો પ્રોજેક્ટ, જેમાં આપણે બધાનો હિસ્સો છે, તે સતત પ્રગતિ કરી રહ્યો છે. અમે પ્રદેશમાં સાયબર છેતરપિંડી કેન્દ્રો વિશે ચિંતા વ્યક્ત કરીએ છીએ, જેણે અમારા નાગરિકોને પણ ફસાવ્યા છે.
