દેહરાદૂન. કેન્દ્ર સરકારે ઉત્તરાખંડમાં કુદરતી આફતોથી પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં પુનર્વસન, પુનર્નિર્માણ અને રાહત કાર્ય માટે તેની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે. કેન્દ્રીય ગૃહ રાજ્ય પ્રધાન નિત્યાનંદ રાયે મુખ્ય પ્રધાન પુષ્કર સિંહ ધામીને મોકલેલા પત્રમાં રાજ્યને આપવામાં આવી રહેલી નાણાકીય સહાય, પુનર્વસન યોજનાઓ અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સંબંધિત વિવિધ પગલાં વિશે માહિતી આપી છે.
કેન્દ્રીય ગૃહ રાજ્ય મંત્રીએ કહ્યું કે આપત્તિ વ્યવસ્થાપનની પ્રાથમિક જવાબદારી રાજ્ય સરકારોની છે, પરંતુ કુદરતી આફતો સમયે કેન્દ્ર સરકાર તમામ સંભવિત નાણાકીય અને તકનીકી સહાય પૂરી પાડે છે. ગંભીર આફતોના કિસ્સામાં, નિયત પ્રક્રિયા હેઠળ નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફંડ (NDRF) માંથી વધારાની સહાય પણ પૂરી પાડવામાં આવે છે.
તેમણે માહિતી આપી હતી કે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે સ્ટેટ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફંડ (SDRF) હેઠળ ઉત્તરાખંડને રૂ. 1,012 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે. જેમાં કેન્દ્ર સરકારનો હિસ્સો રૂ. 911.20 કરોડ અને રાજ્ય સરકારનો હિસ્સો રૂ. 100.80 કરોડ છે. કેન્દ્ર સરકારે તેનો સંપૂર્ણ હિસ્સો બે હપ્તામાં જાહેર કર્યો છે. આ ઉપરાંત, 1 એપ્રિલ, 2025 સુધીમાં SDRF ખાતામાં રૂ. 2,503.07 કરોડની બાકી રકમ પણ ઉપલબ્ધ હતી.
પત્રમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે વર્ષ 2025માં વાદળ ફાટવાની ઘટનાઓ બાદ કેન્દ્ર સરકારે રાજ્ય સરકારના મેમોરેન્ડમની રાહ જોયા વિના આંતર-મંત્રાલય કેન્દ્રીય ટીમ બનાવી અને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોનું નિરીક્ષણ કર્યું. આ પછી, રાજ્ય સરકાર દ્વારા રજૂ કરાયેલ સુધારેલી દરખાસ્તોના આધારે વધારાની સહાયની પ્રક્રિયાને આગળ ધપાવવામાં આવી રહી છે.
કેન્દ્ર સરકારે વર્ષ 2025 ની કુદરતી આફતો પછી હાથ ધરાયેલા પોસ્ટ ડિઝાસ્ટર નીડ્સ એસેસમેન્ટ (PDNA)ના આધારે ઉત્તરાખંડ માટે રૂ. 811.87 કરોડની સહાય મંજૂર કરી છે. આમાં કેન્દ્ર સરકારનો હિસ્સો રૂ. 608.90 કરોડ છે, જેમાંથી રૂ. 182.67 કરોડ રાજ્યને મે 62020 માં પ્રથમ વખત જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.
પત્રમાં ભૂસ્ખલન આગાહી પ્રણાલીને મજબૂત કરવા માટે જિયોલોજિકલ સર્વે ઓફ ઈન્ડિયા (GSI) દ્વારા કરવામાં આવી રહેલી કામગીરીનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ઉપરાંત, જો જરૂરી હોય તો, કોલકાતાના નેશનલ લેન્ડસ્લાઈડ પ્રિડિક્શન સેન્ટરમાં ઉત્તરાખંડના અધિકારીઓને ટેકનિકલ તાલીમ આપવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.
મુખ્યમંત્રી પુષ્કર સિંહ ધામીએ કહ્યું કે ઉત્તરાખંડ કુદરતી આફતોના દૃષ્ટિકોણથી ખૂબ જ સંવેદનશીલ રાજ્ય છે અને દર વર્ષે વિકાસ કાર્યો આફતોથી પ્રભાવિત થાય છે. તેમણે આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને પુનર્વસન માટે રાજ્યને સતત સમર્થન આપવા બદલ વડા પ્રધાન અને કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો.
