14-15 સપ્ટેમ્બર 2025નાં રોજ હિન્દી દિવસ 2025 અને પાંચમું અખિલ ભારતીય રાજભાષા પરિષદ યોજાશે
બે દિવસીય કાર્યક્રમમાં અનેક નવી પહેલાંનું ઉદ્ઘાટન અને વિવિધ સત્રોનું આયોજન
(જી.એન.એસ) તા. 13
ગાંધીનગર,
14-15સપ્ટેમ્બર,2025નારોજગુજરાતનાગાંધીનગરખાતેઆવેલામહાત્મામંદિરકન્વેન્શનઅનેપ્રદર્શનકેન્દ્રમાંહિન્દીદિવસઅનેપાંચમાંઅખિલભારતીયરાજભાષા પરિષદનુંઆયોજનકરવામાંઆવ્યુંછે.આ કાર્યક્રમની વિગતો આપવા ગૃહ મંત્રાલયનાં રાજભાષા વિભાગનાં સચિવ, શ્રીમતી અંશુલી આર્યએ આજે પત્રકાર પરિષદને સંબોધી હતી. આ પ્રસંગે સંયુક્ત સચિવ, ડૉ. મીનાક્ષી જૌલી પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
સચિવશ્રીએ કહ્યું હતું કે, આબેદિવસીયકાર્યક્રમનોઉદ્દેશ્યહિન્દીનામહત્વ,તેનાવિકાસ,અનેસરકારીકામકાજમાંતેનાઉપયોગનેપ્રોત્સાહનઆપવાનોછે.આકાર્યક્રમગૃહમંત્રાલયનારાજભાષાવિભાગદ્વારાઆયોજિતકરવામાંઆવ્યોછે.
હિન્દીદિવસઅનેપાંચમાઅખિલભારતીયરાજભાષાપરિષદનોમુખ્યઉદ્દેશ્યરાજભાષાતરીકેહિન્દીનામહત્વઅનેતેનાઅમલીકરણપરભારમૂકવાનોછે.ગૃહમંત્રાલયનારાજભાષાવિભાગદ્વારાઆયોજિતઆકાર્યક્રમમાંહિન્દીનાવિકાસ,ટેકનોલોજીનોઉપયોગઅનેતેનાસાંસ્કૃતિકમહત્વપરવિવિધસત્રોમાંચર્ચાકરવામાંઆવશે.
કાર્યક્રમનુંઉદ્ઘાટનઅનેમુખ્યજાહેરાતો
બેદિવસીયપરિષદનુંઉદ્ઘાટનમુખ્યઅતિથિતરીકેમાનનીયગૃહઅનેસહકારમંત્રીદ્વારાસવારે10વાગ્યેકરવામાંઆવશે.આપ્રસંગેઅનેકમહત્વપૂર્ણપહેલનીશરૂઆતથશે.
‘ભારતી’બહુભાષીઅનુવાદસોફ્ટવેર:ગૃહમંત્રાલયનારાજભાષાવિભાગદ્વારાC-DAC,પુણેનાસહયોગથીવિકસાવવામાંઆવેલું‘ભારતી’સોફ્ટવેરલોન્ચકરવામાંઆવશે.આસિસ્ટમન્યુરલમશીનઅનુવાદઅનેઓટોમેટિકસ્પીચરેકગ્નિશનજેવીઅદ્યતનટેકનોલોજીનોઉપયોગકરેછે.તે36ફાઇલફોર્મેટનેસપોર્ટકરેછેઅનેઅનુવાદનીગુણવત્તા,સુસંગતતાઅનેવિશ્વસનીયતાજાળવીરાખવામાટેમાનવ-ચકાસણીપ્રક્રિયાનેઅનુસરેછે.આસોફ્ટવેરને‘એકભારત,શ્રેષ્ઠભારત’નાલક્ષ્યનેસાકારકરવામાટેએકમહત્વપૂર્ણપગલુંગણવામાંઆવ્યુંછે.
‘હિન્દીશબ્દસિંધુ’નુંઅદ્યતનસંસ્કરણ:સાતલાખથીવધુશબ્દોસાથેઆડિજિટલહિન્દીશબ્દકોશનુંનવુંસંસ્કરણરજૂકરવામાંઆવશે.ભવિષ્યમાંતેમાં22અનુસૂચિતભાષાઓનાસમાનાર્થીશબ્દોપણઉપલબ્ધકરાવવાનોપ્રયાસકરવામાંઆવશે.
પુસ્તકોઅનેસામાયિકોનુંવિમોચન:‘હિન્દીઅનેભારતીયભાષાઓ:અનુવાદનાપરિમાણો’નામનુંપુસ્તક, ‘રાજભાષાભારતી’નોવિશેષઅંક,અનેરાજભાષાવિભાગનામાર્ગદર્શનહેઠળવિવિધબેંકોઅનેસંસ્થાઓદ્વારાપ્રકાશિતથયેલાઅન્યપુસ્તકોઅનેસામયિકોનુંવિમોચનથશે.
પુરસ્કારવિતરણ:સરકારીકામકાજમાંહિન્દીનાઉત્કૃષ્ટઉપયોગમાટેરાજભાષાગૌરવઅનેરાજભાષાકીર્તિપુરસ્કારોએનાયતકરવામાંઆવશે.
કાર્યક્રમનીમુખ્યવિશેષતાઓ
નવાસોફ્ટવેરઅનેશબ્દકોશનુંલોકાર્પણ:આપ્રસંગેકેન્દ્રીયગૃહમંત્રીદ્વારા‘ભારતી’નામનુંબહુભાષીઅનુવાદસોફ્ટવેરલોન્ચકરવામાંઆવશે.આસોફ્ટવેરન્યુરલમશીનઅનુવાદઅનેવોઈસરેકગ્નિશનજેવીઅદ્યતનટેકનોલોજીનોઉપયોગકરેછે.આઉપરાંત,સાતલાખથીવધુશબ્દોસાથે‘હિન્દીશબ્દસિંધુ’નામનાડિજિટલહિન્દીશબ્દકોશનુંઅદ્યતનસંસ્કરણપણલોન્ચથશે.
સન્માનઅનેપુરસ્કારો:સરકારીકામકાજમાંહિન્દીનાપ્રગતિશીલઉપયોગમાટેરાજભાષાગૌરવઅનેરાજભાષાકીર્તિપુરસ્કારોએનાયતકરવામાંઆવશે.
વિચાર-વિમર્શસત્રો:બેદિવસીયકાર્યક્રમમાંવિવિધવિષયોપરસત્રોયોજાશે,જેમાંભારતીયસંઘનામાળખામાંહિન્દીઅનેભારતીયભાષાઓનુંસંકલન,માહિતીટેકનોલોજીમાંહિન્દી,અનેરાજ્યભાષાહિન્દીનાઅમલીકરણમાટેનાગરરાજ્યભાષાઅમલીકરણસમિતિજેવામુદ્દાઓપરચર્ચાકરવામાંઆવશે.ફિલ્મીહસ્તીઓપણહિન્દીનામહત્વપરપોતાનામંતવ્યોરજૂકરશે.
હિન્દીનુંમહત્વ:ભાષણમાંજણાવવામાંઆવ્યુંછેકેહિન્દીભારતનીરાષ્ટ્રીયએકતાઅનેઓળખનુંપ્રતીકછે.સ્વતંત્રતાસંગ્રામમાંપણહિન્દીએલોકોનેજોડવાનુંકાર્યકર્યુંહતુંઅનેબંધારણસભાએતેનેસત્તાવારભાષાતરીકેસ્વીકારી.આજેહિન્દીવૈશ્વિકસ્તરેપણપોતાનીઓળખબનાવીરહીછે,જેમાંઘણીમોટીકંપનીઓઅનેસંસ્થાઓતેમનાવ્યવસાયમાટેહિન્દીનોઉપયોગકરીરહીછે.
બેદિવસીયપરિષદનાસત્રો
આકાર્યક્રમમાંહિન્દીઅનેભારતીયભાષાઓનાવિવિધપાસાઓપરઊંડાણપૂર્વકચર્ચાકરવામાટેપાંચસત્રોનુંઆયોજનકરવામાંઆવ્યુંછે:
14સપ્ટેમ્બરનાસત્રો:
પ્રથમસત્ર:કાયદાઅનેન્યાયમંત્રીશ્રીઅર્જુનરામમેઘવાલનીઅધ્યક્ષતામાં‘ભારતીયસંઘનામાળખામાંહિન્દીઅનેભારતીયભાષાઓનુંસંકલન’વિષયપરચર્ચાથશે.
બીજુંસત્ર:‘ઓપરેશનસિંદૂર:પરંપરા,પ્રતીકઅનેબહાદુરી’વિષયપરચર્ચાથશે.
15સપ્ટેમ્બરનાસત્રો:
ત્રીજુંસત્ર:‘માહિતીટેકનોલોજીમાંહિન્દીઅનેભારતીયભાષાઓ’વિષયપરદેશનાપ્રખ્યાતભાષાશાસ્ત્રીઓઅનેટેકનોલોજીસ્ટપોતાનાવિચારોરજૂકરશે.
ચોથુંસત્ર:‘રાજ્યભાષાહિન્દીનાઅમલીકરણમાટેએકમજબૂતએકમ:નાગરરાજ્યભાષાઅમલીકરણસમિતિ’વિષયપરચર્ચાથશે.
પાંચમુંસત્ર:‘સ્ક્રીનથીપોસ્ટસુધી:સફળતાનારંગો,હિન્દીસાથે’વિષયપરસાંસદશ્રીરવિકિશન,ફિલ્મનિર્માતાશ્રીચંદ્રપ્રકાશદ્વિવેદી,અનેઅભિનેતાશ્રીમનોજજોષીજેવાકલાકારોઉપસ્થિતરહેશે.
આસત્રોપછીસાંસ્કૃતિકકાર્યક્રમઅનેસમાપનસત્રયોજાશે.
રાજભાષાવિભાગનીભૂમિકાઅનેસિદ્ધિઓ
1975માંસ્થપાયેલરાજભાષાવિભાગેસત્તાવારભાષાસંબંધિતબંધારણીયજોગવાઈઓનુંપાલનસુનિશ્ચિતકરવામાટેમહત્વનીભૂમિકાભજવીછે.વિભાગનીસ્થાપનાના50વર્ષપૂરાથવાનાપ્રસંગેઆયોજિતઆપરિષદખાસમહત્વધરાવેછે.વિભાગેઅગાઉપણવારાણસી(2021),સુરત(2022),પુણે(2023)અનેદિલ્હી(2024)માંસફળતાપૂર્વકઅખિલભારતીયરાજભાષાપરિષદોનુંઆયોજનકર્યુંછે.આપરિષદોએહિન્દીકર્મચારીઓઅનેઅધિકારીઓમાંનવીઊર્જાનોસંચારકર્યોછે.
આકાર્યક્રમનોમુખ્યહેતુહિન્દીનેમાત્રસરકારીકામકાજપૂરતીસીમિતરાખવાનેબદલેજનતાનીભાષાબનાવવાઅનેતેનેવિશ્વભાષાતરીકેસ્થાપિતકરવાનોછે.વક્તવ્યમાંદરેકનાગરિકનેશક્યતેટલુંહિન્દીનોઉપયોગકરવાઅપીલકરવામાંઆવીછેજેથીભાષાવધુલોકપ્રિયબનેઅનેએકનવા,આત્મનિર્ભરભારતનુંનિર્માણથાય.
