રશિયા-યુક્રેન શાંતિ યોજના 2025: યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા માટે 28-પોઇન્ટની શાંતિ યોજના જાહેર કરી હતી. આમાં યુક્રેનમાંથી અમુક વિસ્તાર રશિયાને સોંપવો, લશ્કરી ક્ષમતા મર્યાદિત કરવી અને કથિત યુદ્ધ અપરાધો માટે મોસ્કો સામે પગલાં ન લેવા જેવી શરતોનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રસ્તાવે ઘણા યુરોપિયન દેશોને આશ્ચર્યચકિત કર્યા.
રવિવારે યુરોપિયન દેશોએ પણ 28 મુદ્દાનો વૈકલ્પિક શાંતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો હતો. જેમાં યુએસ સમર્થિત ડ્રાફ્ટની ઘણી શરતોને ફગાવી દેવામાં આવી હતી અને સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું હતું કે કોઈપણ ઉકેલમાં યુક્રેનની સાર્વભૌમત્વનું સન્માન કરવું જોઈએ. યુરોપીયન નેતાઓ માને છે કે પ્રાદેશિક વાટાઘાટો યુદ્ધવિરામ પછી જ શરૂ થવી જોઈએ અને જમીનની કોઈપણ પૂર્વ-ગોઠવાયેલ ટ્રાન્સફર સ્વીકાર્ય રહેશે નહીં.
અમેરિકન પ્રસ્તાવમાં યુક્રેનને ભવિષ્યમાં નાટો સભ્ય બનવાથી રોકવાની વાત કરવામાં આવી હતી. તેનાથી વિપરિત, યુરોપીયન યોજનામાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું કે હાલમાં સાથી દેશોમાં આ અંગે કોઈ સહમતિ નથી પરંતુ યુક્રેનનો રસ્તો બંધ કરવામાં આવશે નહીં. એટલે કે યુરોપે યુક્રેનની સાર્વભૌમત્વ અને સ્વતંત્ર નિર્ણયોને પ્રાથમિકતા આપી છે.
અમેરિકન યોજનામાં યુક્રેનને 6 લાખ સૈનિકો રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, જ્યારે યુરોપિયન પ્રસ્તાવમાં તેને વધારીને 8 લાખ કરવાની વાત કરવામાં આવી છે. આ સિવાય યુરોપે ઝાપોરોઝાય ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટને ઈન્ટરનેશનલ એટોમિક એનર્જી એજન્સી (IAEA)ના નિયંત્રણ હેઠળ આપવા અને તેના ઉત્પાદનને મોસ્કો અને કિવ વચ્ચે સમાન રીતે વહેંચવાનું પણ સૂચન કર્યું છે.
દક્ષિણ આફ્રિકામાં આયોજિત G20 શિખર સંમેલનમાં ઘણા યુરોપિયન નેતાઓએ યુએસના પ્રસ્તાવ પર સવાલ ઉઠાવ્યા અને કહ્યું કે તેના પર ‘વધારાના કામ’ની જરૂર છે. આ જ કારણ હતું કે યુરોપે તરત જ પોતાની અલગ યોજના રજૂ કરી જેથી યુક્રેનના હિતોને પ્રાથમિકતા આપી શકાય.
આ પણ વાંચો-<!–Live –>દિલ્હી-એનસીઆરમાં શ્વસન સંકટ: AQI 450ને પાર, ઘરેથી કામ કરવાની સલાહ
અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચે શાંતિ યોજનાને લઈને મોટો મતભેદ ઉભો થયો છે. અમેરિકા છૂટછાટોનો આગ્રહ કરી રહ્યું છે ત્યારે યુરોપ યુક્રેનની સાર્વભૌમત્વ અને સુરક્ષાને કેન્દ્રમાં રાખીને આગળ વધવા માંગે છે.
