કેરળમુસ્લિમ લગ્ન પ્રથા અને બંધારણ વચ્ચેના સંઘર્ષ પર નવી ચર્ચા છેડાઈ છે. કેરળહાઈકોર્ટનો આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે શાહ બાનો કેસથી પ્રેરિત હિન્દી ફિલ્મ ‘હક’ રિલીઝ પહેલા જ ચર્ચામાં છે. કોર્ટે કહ્યું છે કે કેરળ રજીસ્ટ્રેશન ઓફ મેરેજ (કોમન) રૂલ્સ, 2008 હેઠળ મુસ્લિમ પુરુષના બીજા લગ્નની નોંધણી કરી શકાતી નથી જ્યાં સુધી પ્રથમ પત્નીને નોટિસ આપવામાં ન આવે અને તેની સુનાવણી ન થાય.
જસ્ટિસ પીવી કુન્હિક્રિષ્નને કહ્યું કે મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ એક પુરુષને એક કરતાં વધુ લગ્ન કરવાની મંજૂરી આપે છે, પરંતુ આ અધિકાર બંધારણમાં આપવામાં આવેલા સમાનતા અને ન્યાયના સિદ્ધાંતોથી ઉપર હોઈ શકે નહીં. તેમણે કહ્યું કે લિંગ સમાનતા એ દરેક નાગરિકનો મૂળભૂત અધિકાર છે અને પુરૂષો કોઈ પણ રીતે મહિલાઓથી ચડિયાતા નથી. આ માત્ર મહિલાઓનો નહીં પરંતુ માનવ અધિકારનો મુદ્દો છે.
કોર્ટે કહ્યું કે જો કોઈ મુસ્લિમ પુરુષ તેના બીજા લગ્નની નોંધણી કરાવવા માંગે છે તો તેણે પહેલી પત્નીને જાણ કરવી પડશે અને તેને સુનાવણીની તક આપવી પડશે. જો પ્રથમ પત્નીને આ અંગે વાંધો હોય, તો લગ્ન અધિકારીએ નોંધણી પ્રક્રિયા બંધ કરવી જોઈએ અને લગ્નની માન્યતા નક્કી કરવા માટે સક્ષમ સિવિલ કોર્ટમાં કેસનો સંદર્ભ આપવો જોઈએ.
કોર્ટે વધુમાં કહ્યું હતું કે જો પતિ પહેલી પત્નીની અવગણના કરી રહ્યો હોય, તેને ભરણપોષણ ન આપી રહ્યો હોય અથવા તેને ત્રાસ આપી રહ્યો હોય અને પછી પર્સનલ લોને ટાંકીને બીજી પત્ની સાથે લગ્ન કરે, તો આવા કિસ્સાઓમાં પહેલી પત્નીને સુનાવણીની તક આપવી તે તેના હિતમાં રહેશે. કુરાન અને હદીસને ટાંકીને કોર્ટે કહ્યું કે ઇસ્લામમાં ન્યાય, પારદર્શિતા અને નિષ્પક્ષતાને સૌથી વધુ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે.
તેથી જ્યાં સુધી પ્રથમ પત્ની જીવિત છે અને લગ્ન સંબંધ અસ્તિત્વમાં છે ત્યાં સુધી બીજા લગ્નની નોંધણી કરતા પહેલા તેની પાસેથી સાંભળવું જરૂરી છે. આ મામલો ત્યારે વધુ ચર્ચામાં આવ્યો જ્યારે ફિલ્મ ‘હક’ની રિલીઝ નજીક છે. આ ફિલ્મ શાહબાનો બેગમના જીવન પર આધારિત છે, જેમણે 1978 માં તેમના છૂટાછેડા પછી તેમના પતિ પાસેથી ભરણપોષણ મેળવવા માટે લાંબી કાનૂની લડાઈ લડી હતી. 1985 માં, સુપ્રીમ કોર્ટે શાહબાનોની તરફેણમાં ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો હતો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે મુસ્લિમ મહિલાઓને પણ ભરણપોષણનો અધિકાર છે.
